Artykuły

I co z tym jajkiem?

I co z tym jajkiem?

W 1965 roku eksperci z FAO i WHO, ustalili, że albumina jaja kurzego jest modelowym wzorem, jeżeli chodzi o wartość żywieniową białka. O co chodzi? Mianowicie, białko jaja dostarcza wszystkich niezbędnych aminokwasów, jakie organizm potrzebuje do budowy tkanek i komórek, a co najważniejsze w odpowiedniej ilości i proporcjach. Jedno jajko, które średnio waży około 50 – 60 g, pokrywa mniej więcej 25 % zapotrzebowania na pełnowartościowe białko dorosłego człowieka. Jajka zawierają wiele substancji bioaktywnych, które prócz właściwości żywieniowych, pełnią również funkcje prozdrowotne. Profesor Tadeusz Trziszka, kierownik Katedry Technologii Surowców Zwierzęcych na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, na pytanie co dobrego jest w jajkach, odpowiada krótko: „Wszystko… pod skorupką skumulowane są wszystkie substancje niezbędne do stworzenia nowego życia”. Skoro jajko jest bogate w ważne składniki diety, to czemu od 2005 roku jak podaje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ciągle spada spożycie jajek w Polsce?

 

Jedną z przyczyn, może być ciągle jeszcze słyszane powiedzenie „ nie jedz za dużo jajek bo podskoczy Ci cholesterol ”. Skąd takie przekonanie. A no stąd, że w latach 60 zaczęła się nagonka na jajka, jako na produkt dostarczający ogromnych ilości cholesterolu, który miał odkładać się na ściankach tętnic, zwiększając tym samym ryzyko zawału serca. Na dodatek w roku 1972 Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologów (AHA), wydało zalecenie żywieniowe o ograniczeniu spożycia jaj do max 3 tygodniowo, jako profilaktykę chorób sercowo – naczyniowych. W przeciągu ostatnich kilku lat odważniej zaczęto mówić o korzystnym działaniu cholesterolu dostarczanym z pokarmem. O tym, że jest to substancja potrzebna do życia, ponieważ ma swój wkład w tworzenie hormonów płciowych, kwasów żółciowych, które potrzebujemy do trawienia tłuszczy czy do syntezy witaminy D. Nawet AHA wycofało się w swoich zaleceniach z ograniczenia spożycia jaj. Coraz więcej badań wskazuje, że za ryzyko zawału odpowiedzialny jest cholesterol produkowany w nadmiarze przez nasz organizm, a nie dostarczany z pożywieniem, oraz wysokie stężenie homocysteiny we krwi. Tak więc nie powinniśmy się bać jajek, a jednak w świadomości wielu ludzi ciągle pozostaje obraz złego cholesterolu pochodzącego właśnie z tego produktu. Dlatego i w tym przypadku ważnym aspektem jest edukacja społeczeństwa ale także grup zawodowych związanych z opieką medyczną.

 

Ale jajko to nie tylko cholesterol. To przede wszystkim bogate źródło szeregu substancji o właściwościach prozdrowotnych. Białko jaja to koloidalny roztwór substancji białkowych, którego funkcją jest magazynowanie składników odżywczych i wody dla zarodka. Dzięki zawartości takich substancji jak lizozym, cystatyna, awidyna, owotransferyna, albumina, białko spełnia również funkcję ochronną, zabezpieczając zarodek przed infekcjami. Każda z tych substancji działa na inny rodzaj patogenów, oraz wykazuje inny mechanizm działania ale razem chronią zarodek jajka przed bakteriami, wirusami, drożdżami, grzybami. Na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, bada się inne właściwości cystatyny, m.in. jej aktywność przeciw nowotworom piersi, płuc, wątroby, a także czerniaka. Jak wspomina prof. Trziszka w jednym z wywiadów, doświadczenia na myszach z wszczepionymi komórkami rakowymi, którym podano cystatynę, dobrze rokują.

 

Żółtko jaja z kolei w 50 % składa się z suchej masy, reszta to woda. Głównymi składnikami wyżej wspomnianej masy są tłuszcze (32%), białka (16 %) oraz witaminy i minerały (2%). Stosunek nienasyconych kwasów tłuszczowych do nasyconych w żółtku wynosi 2:1, co przekłada się na wysoką wartość biologiczną. Kwas dokozaheksaenowy (DHA) należący do kwasów omega – 3, pełniący niezwykle ważną rolę w rozwoju centralnego układu nerwowego, zwłaszcza u niemowląt stanowi 10 – 20 % ogólnej puli tłuszczy. Posiada również działanie ochronne na serce oraz wątrobę. W żółtku znajdziemy także fosfolipidy, z których głównym jest lecytyna, będąca składnikiem błon komórkowych. Jest niezbędna nie tylko do prawidłowego funkcjonowania całego układu nerwowego, ale również układu pokarmowego, odpornościowego oraz krążenia. Redukuje także odkładanie blaszki miażdżycowej. Cholina często nazywana „ substancją witaminopodobną ” jest częścią lecytyny. W żółtku jaja występuje głównie w postaci fosfatydylocholiny. Transportuje m.in. tłuszcze w organizmie, bierze udział w przemianie kwasu foliowego w czasie ciąży, oraz w trakcie rozwoju układu nerwowego u najmłodszych. Regeneruje naszą wątrobę wzmagając jej metabolizm, oraz korzystnie wpływa na pamięć.

 

To, że żółtko jaja jest żółte, zawdzięcza się grupie naturalnych barwników o nazwie ksantofile. Oprócz nadawania określonej barwy produktom, bardzo ważną ich rolą jest działanie przeciwutleniające. Chronią komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Luteina i zeaksantyna należące do ksantofili jaj korzystnie działają na nasz narząd wzroku. Powinny być przede wszystkim zalecane osobom starszym, ze względu na zmniejszenie ryzyka wystąpienia zwyrodnienia plamki żółtej oraz zaćmy, które często dotykają osoby po 5o roku życia.

 

Jeżeli chodzi o witaminy, to w jajku znajdziemy wszystkie prócz jednej : witaminy C. Ze względu na dużą zawartość tłuszczu, jajka są bogatym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach : A,D,E, które m.in. wykazują silne działanie przeciwnowotworowe. Występuje cały szereg witamin z grupy B, a co najważniejsze jest witamina B6, B12, kwas foliowy czyli kompleks, który obniża stężenie szkodliwej homocysteiny w organizmie, wspierany dodatkowo przez biotynę, również występującą w żółtku jaja.

 

Ważną substancją znajdującą się w jajku jest foswityna czyli kompleks białka z fosforem, który wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Związek ten nie wychwytuje wolnych rodników tak jak robią to inne przeciwutleniacze. Działa pośrednio, ponieważ wiąże metale, takie jak żelazo czy miedź, które przyspieszają procesy tworzenia się nowych form wolnych rodników. W jajku znajdziemy także przeciwciała, które mają na celu wzmocnić odporność na różnego typu schorzenia. Niedawno grupa badawcza z prof. Trziszką na czele odkryła nową substancję, którą nazwano yolkiną. Jej główną zaletą jest to, że hamuje ona obumieranie komórek nerwowych, co przekłada się na szansę w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych w tym m.in. choroby Alzhaimera.

 

Związki mineralne jakie naturalnie występują w jajku, charakteryzują się łatwą przyswajalnością, a są to m.in. fosfor, selen, żelazo, cynk. Skorupka jaja z kolei, jest bogatym źródłem wapnia, ale by dobrać się do tego cennego składnika najpierw trzeba odpowiednio ją przygotować.

 

Ciekawym związkiem, który również znajdziemy w jajku jest kwas sialowy. Jest to substancja, odpowiadająca przede wszystkim za zwalczanie infekcji wirusowej, ale wykazuje także działanie antybakteryjne. Dzisiaj stosuje się ją w leczeniu infekcji rotawirusowej, odpowiedzialnej głównie za niebezpieczne biegunki u dzieci.

 

Jajka w swoim składzie zawierają wszystko co organizm człowieka potrzebuje na co dzień. Mało tego składniki te, charakteryzują się wysoką aktywnością biologiczną oraz łatwą przyswajalnością, tzn. większość z nich bez problemu nasz organizm wchłonie. I co najważniejsze nie bójmy się cholesterolu, bo jak już wcześniej wspomniałam, to nie on odpowiedzialny jest za zwiększenie ryzyka wystąpienia m.in. zawału serca.

Przeczytaj również

Szukaj

Zapytania

Witam serdecznie, moja mama 75 letnia kobieta ostatnimi czasy miała wypadek samochodowy, w którym doznała urazu stawu biodrowego. Musiała przejść operację endoprotezowania. Aktualnie jest w domu jednakże nie potrafi się poruszać o własnych siłach. Na rehabilitację z NFZ niema co marzyć, dlatego szukam kogoś z Warszawy, kto za racjonalne wynagrodzenie podejmie się skutecznej rehabilitacji.
Odpowiedzi (1)
Cześć wszystkim, Mam 40 lat, dotychczas nie chorowałam poważnie. Od kilku lat miewam uczucie szybkiego bicia serca trwające od kilku do kilkudziesięciu sekund. Była u lekarza rodzinnego w EKG bez zmian. Odbyłam konsultacje kardiologiczną 2 lata temu. Wykonano Holtera- EKG w którym nie stwierdzono u mnie zaburzeń rytmu (wynik prawidłowy) Obecnie opisywane epizody zdarzają się coraz częściej i nie wiem co robić, proszę o poradę lub opinie!
Odpowiedzi (0)
Witam, mam 35 lat mieszkam w okolicach mocno zalesionych. W związku z nagłaśnianiem problemu boreliozy, oznaczyłam przeciwciała w kierunku borreli w dwóch klasach (IgG i IgM). Okazało się, że wynik IgG jest dodatni IgM ujemny. Poza występującymi od czasu do czasu dolegliwościami bólowymi stawów (głównie kolan)co dotychczas wiązałam z wysiłkiem fizycznym. Nie odczuwam innych dolegliwości. Czy taki wynik wymaga pogłębienia diagnostyki? Test (western blood) lub ewentualnego leczenia antybiotykiem?? Dziękuję za odpowiedzi.
Odpowiedzi (0)