Artykuły

Łuszczyca.

Łuszczyca.

Czym jest łuszczyca?

Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną skóry związaną z nadmiernymi podziałami komórek naskórka. Uważa się, że na tą chorobę zapada od 2 do 4,8% całej populacji, bez względu na płeć. Najczęściej pierwsze objawy pojawiają się po 50 roku życia, jednak obserwuje się tendencję do coraz młodszego wieku, w którym rozpoznaje się niepokojące symptomy. U podłoża zmian skórnych leży współdziałanie czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych. Składowe te prowadzą do rozwoju reakcji zapalnej. Do niedawna łuszczyca była uznawana za chorobę dotyczącą wyłącznie skóry. Na przestrzeni ostatnich lat udowadniano jednak, że proces chorobowy dotyczyć może także innych narządów m.in. stawów, naczyń krwionośnych i serca. Wykazano także u chorych z łuszczycą większą podatność na cukrzycę i otyłość. Wszystkie te doniesienia jeszcze bardziej podkreślają znaczenie i niebezpieczeństwo, które niesie ze sobą to schorzenie. Początek i przebieg choroby jest różny u innych osób. Dzieje się tak z powodu wieloczynnikowej genezy łuszczycy. Ogólnie uważa się, że rodzimy się z pewną, genetycznie uwarunkowaną, podatnością na zachorowanie, jednak choroba pojawia się dopiero wtedy, gdy pojawi się czynnik wywołujący. O ile na geny nie mamy wpływu, o tyle wywołujący sygnał najczęściej pochodzi od nas lub od środowiska, w którym żyjemy.

Charakter zmian skórnych

Zmiany na skórze określa się jako złuszczają wykwity grudkowe na podłożu rumieniowym, które po w drożeniu leczenia ustępują bez śladu (bez blizn). Początkowo pojawia się grudka pokryta łuską, przy zadrapaniu pojawia się błyszcząca powierzchnia, którą można porównać do świecy stearynowej. Dodatkowo w tym miejscu pojawia się kropelka krwi. Chorzy z reguły wymieniają owłosioną skórę głowy, kolana, łokcie i klatkę piersiową, jako miejsca pierwszych zmian chorobowych. Gdy łuszczyca pojawia się początkowo w obrębie owłosionej skóry głowy, bardzo łatwo jest ją błędnie ocenić jako łupież. Choroba ta nie stanowi ryzyka utraty włosów, co różnicuje ją z podobnie wyglądająca grzybicą. Z czasem pojawiają się kolejne wykwity, mają tendencję do powiększenia się i zlewania w większe skupiska. W niektórych przypadkach choroba dotyka paznokci stóp i dłoni. Charakteryzują się one wówczas drobnymi naparstkowymi wgłębieniami, zmatowieniem, pobruzdkowaniem i kruchością. Czasami uwidacznia się przeświecająca przez płytkę paznokciową żółta, jakby kropla oleju, plamka. Charakterystyczne dla wykwitów łuszczycowych jest to, że z reguły nie bolą, ani nie swędzą. Dokładny obraz choroby zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz podatności na leczenie.

Czynniki wywołujące łuszczycę

To właśnie wśród nich powinno się dopatrywać szansy na zwycięską walkę z objawami choroby. O ile uważa się łuszczycę za przewlekłą i nieuleczalną chorobę, to zmieniając swoje niezdrowe przyzwyczajenia można na długie lata, a niekiedy na stałe, uzyskać remisję choroby. Wykazano, że większość używek (papierosy, alkohol, narkotyki) zaostrzają przebieg łuszczycy, a niekiedy wywołują chorobę. Do tej pory wystąpienie zmian łuszczycowych jest wiązane z obecnością bakterii, dlatego konieczne jest dbanie o higienę, zwłaszcza w sytuację, gdy „zmieniamy klimat” podczas urlopów. Wówczas wystawiamy się na działanie do tej pory nieznanych patogenów. Naukowcy są zgodni co do stwierdzenia, że również stres
i chroniczne napięcie może powodować wysyp zmian. Niekiedy lekarze zalecają, by trzymać nerwy na wodzy przynajmniej do czasu zaniku wykwitów. Dowodem na tą tezę są badania z 2008 roku, w których wykazano, że wśród pacjentów z łuszczycą, od 9 do 28% cierpi na depresję.

Rozpoznanie choroby

Rozpoznanie łuszczycy w typowych przypadkach opiera się na ocenie wyglądu zmian skórnych oraz charakterystycznego umiejscowienia wykwitów (owłosiona skóra głowy, okolice nad stawami, okolica krzyżowa). W przypadku wątpliwości co do słuszności rozpoznania klinicznego lekarz może zalecić biopsję skóry ze zmiany chorobowej i histopatologiczna weryfikacja rozpoznania.

Łuszczyca może sięgnąć pod skórę

Na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia wysnuto hipotezę łuszczycy jako choroby ogólnoustrojowej i wygląda na to, że należy się z nią zgodzić. To dlatego, że na początku tego schorzenia rozwija się proces zapalny i aktywacja układu odpornościowego, którego składowe znajdują się w krwi, a jak wiadomo ta dociera do wszystkich elementów naszego ciała. W cięższych przypadkach rozwija się łuszczyca stawów. Zmiany najczęściej dotyczą niewielkich stawów międzypaliczkowych palców rąk i stóp, niekiedy kręgosłupa. Może być tak, że choroba dotknie układ kostny bez widocznych zmian na skórze. Stymulowane reakcją immunologiczną komórki naczyń wydzielają substancje (endotelina), które kurczą naczynia. Zwężenie światła tętnic i żył prowadzi bezpośrednio do wzrostu ciśnienia. Jeżeli stan ten utrzymuje się dłużej, to rozwija się nadciśnienie tętnicze. W ten sposób uruchamia się kaskada, która może prowadzić nawet do zmian w pracy serca. Uogólniony stan zapalny zakłóca gospodarkę lipidową, prowadząc do otyłości i odkładania się w ścianach naczyń krwionośnych lipoprotein, które przyśpieszają proces miażdżycy. Jak już wspominałem w artykule Cukrzyca typu II – jak się ustrzec przed wystąpieniem, otyłość jest głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia cukrzycy. Ponadto u osób dotkniętych łuszczycą wykazano, że defekt kosmetyczny skóry stwarza ryzyko osłabienia nastroju, a niekiedy depresji. Wówczas chore osoby najlepiej czują się w domu. Po za nim są skrępowane unikają kontaktu z innym, a także są zniechęcone do uprawiania sportu. Brak ruchu napędza rozwój otyłości
i chorób układu krążenia, w ten sposób zamyka się błędne koło.

Pielęgnacja skóry

Podobnie jak w przypadku atopowego zapalenia skóry, podstawą leczenia łuszczycy jest pielęgnacja. Należy brać regularną, codzienną kąpiel i unikać skrajnych temperatur. Powinno się zapewnić optymalne nawilżenie skóry, stosując w tym celu emolienty oraz specjalne szampony do włosów. Należy korzystać z dobroci słońca i w okresie wiosenno-letnim spędzać więcej czasu na dworze. U znacznej części pacjentów obserwuje się poprawę w ciągu lata i wczesną jesienią oraz zaostrzenia zimą.

Leczenie

Postęp medycyny zdaje się nadążać za rosnąca liczba zachorowań na łuszczycę. Opracowano już sporo skutecznych terapii w zależności od zaawansowania choroby. Łuszczycę zajmującą mniej niż 5% powierzchni ciała zdefiniowano jako łagodną i stwierdzono, że powinna być ona leczona miejscowo, natomiast w przypadku zajęcia > 5% powierzchni ciała choroba traktowana jest jako ciężka i konieczne jest rozpoczęcie leczenia ogólnego. Z reguły jednak dermatolodzy zalecają się jedynie leczenie miejscowe. Stosuje się maści, które mają usuną łuskę m.in. cygnolinę oraz maści zawierające 5-10% kwasu salicylowego. Wykazano także poprawę po substancjach wzbogaconych o witaminę D. Można stosować maści glikokortykosteroidowe, jednak należy to robić z rozwagą. Nie można ich aplikować na twarz ani na obszerne zmiany, gdyż po wchłonięciu do krwiobiegu dużych ilości sterydów mogą wystąpić ogólnoustrojowe skutki uboczne. Niekiedy po odstawieniu maści sterydowych występuje tzw. efekt z odbicia, czyli pogorszenie stanu skóry. Na uporczywe zmiany w obrębie głowy i twarzy można aplikować maść z pimekrolimusem lub takrolimusem, są to leki immunosupresyjne, czyli wyciszające odpowiedź układu odpornościowego skóry oraz inhibitory kalcyneuryny. Zmiany w obrębie płytek paznokciowych można leczyć preparatami steroidowymi o średnim działaniu w połączeniu z dziegciami. Są one dostępne z reguły
w formie lakieru. Przy opornych postaciach choroby dołącza się leczenie ogólne. Dobre efekty daje fotochemioterapia w połączeniu z retinoidami (REPUVA). Niekiedy wymagane jest podanie lęków hamujących podziały komórek takich jak metotreksat, hydroksymocznik czy cyklosporynę A. Bardzo ciężki przebieg choroby z zajęciem stawów, może być przyczyną kwalifikacji do bardzo kosztownego leczenia biologicznego. Wykorzystuje się w nim specjalnie przygotowane przeciwciała, które wstrzykuje się w odstępach kilkumiesięcznych. Efekty takiej terapii bywają rewelacyjne.

Podsumowanie

Do niedawna uważano łuszczycę jedynie za defekt kosmetyczny, którym obarczone są z reguły osoby starsze. Zmiana stylu życia niesie ze sobą wzrost ryzyka choroby u osób młodych oraz rozprzestrzenienia się procesów autoimmunologicznych na cały organizm. Łuszczyca w dalszym ciągu pozostaje nieuleczalną chorobą, jednak dysponujemy obecnie większymi możliwościami terapii tego schorzenia, a co najważniejsze znamy czynniki, które je mogą wywołać. U podstaw profilaktyki łuszczycy powinna leżeć eliminacja czynników ryzyka oraz higiena skóry.

Przeczytaj również

Szukaj

Zapytania

Witam, mam 35 lat mieszkam w okolicach mocno zalesionych. W związku z nagłaśnianiem problemu boreliozy, oznaczyłam przeciwciała w kierunku borreli w dwóch klasach (IgG i IgM). Okazało się, że wynik IgG jest dodatni IgM ujemny. Poza występującymi od czasu do czasu dolegliwościami bólowymi stawów (głównie kolan)co dotychczas wiązałam z wysiłkiem fizycznym. Nie odczuwam innych dolegliwości. Czy taki wynik wymaga pogłębienia diagnostyki? Test (western blood) lub ewentualnego leczenia antybiotykiem?? Dziękuję za odpowiedzi.
Odpowiedzi (0)
Witam serdecznie, moja mama 75 letnia kobieta ostatnimi czasy miała wypadek samochodowy, w którym doznała urazu stawu biodrowego. Musiała przejść operację endoprotezowania. Aktualnie jest w domu jednakże nie potrafi się poruszać o własnych siłach. Na rehabilitację z NFZ niema co marzyć, dlatego szukam kogoś z Warszawy, kto za racjonalne wynagrodzenie podejmie się skutecznej rehabilitacji.
Odpowiedzi (1)
Cześć wszystkim, Mam 40 lat, dotychczas nie chorowałam poważnie. Od kilku lat miewam uczucie szybkiego bicia serca trwające od kilku do kilkudziesięciu sekund. Była u lekarza rodzinnego w EKG bez zmian. Odbyłam konsultacje kardiologiczną 2 lata temu. Wykonano Holtera- EKG w którym nie stwierdzono u mnie zaburzeń rytmu (wynik prawidłowy) Obecnie opisywane epizody zdarzają się coraz częściej i nie wiem co robić, proszę o poradę lub opinie!
Odpowiedzi (0)